Title: Asesiad o Effaith ar y cynnig i drosglwyddo swyddogaethau'r Hawl Benthyg i'r Cyhoedd
Author: DCMS
Last saved by: MILLER NIKKI

Teitl:
Asesiad o Effaith ar y cynnig arfaethedig i drosglwyddo swyddogaethau’r Hawl Benthyg i’r Cyhoedd o’r corff presennol a diddymu’r corff hwnnw

Rhif IA:      
Prif adran neu asiantaeth:
Yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon
Adrannau neu asiantaethau eraill:

Asesiad o Effaith (IA)
Dyddiad: 19/01/2012
Cam: Ymgynghoriad
Ffynhonnell yr ymyrraeth: Domestig
Math o fesur: Deddfwriaeth sylfaenol

Cyswllt ar gyfer ymholiadau: 
Abigail Smith/Wendy Shales

Crynodeb: Ymyrraeth ac Opsiynau | Barn: RPC Statws barn RPC
Cost y Dewis Opsiwn (neu'r Opsiwn mwyaf tebygol)
Cyfanswm Gwerth Presennol Net | Gwerth Presennol Net i Fusnesau | Cost net i fusnesau y flwyddyn (EANCB yn ôl prisiau 2009) | O fewn cwmpas Un-i-Mewn, Un- Allan? | Mae'r mesur yn gymwys fel
£m | £m | £m | Yes/No | Mewn/Allan/dim cost net

Beth yw'r broblem sy'n cael ei hystyried? Pam bod angen i'r llywodraeth ymyrryd?
Mae Cofrestrydd yr Hawl Benthyg i’r Cyhoedd (PLR) yn Gorff Cyhoeddus Anadrannol gweithredol bach (naw aelod o staff cyfwerth ag amser llawn, un Prif Weithredwr a benodir yn gyhoeddus a chyllideb weinyddol o £0.756 miliwn yn 2010/11) sydd, yn unol â deddfwriaeth, yn gwneud taliadau i awduron mewn perthynas â‘u gwaith a gaiff ei roi ar fenthyg o lyfrgelloedd cyhoeddus yn y DU. Talwyd cyfanswm o £6.744m o daliadau o’r fath yn 2010/11. Cynigir y dylid trosglwyddo swyddogaethau’r corff a’r trefniadau ar gyfer ei ariannu i sefydliad arall mwy o faint er mwyn gwella effeithlonrwydd y Cynllun PLR. Fel corff statudol, mae angen deddfu ar gyfer unrhyw newidiadau i PLR.

Beth yw amcanion y polisi a'r effeithiau a fwriedir?
Disgwylir i’r broses o drosglwyddo swyddogaethau a threfniadau ariannu i gorff arall sy’n bodoli eisoes esgor ar arbedion effeithlonrwydd gwell na’r hyn y gallai’r corff cyfredol eu cyflawni, sydd eisoes yn cyflogi cyn lleied o staff â phosibl mewn lleoliad cost cymharol isel (Stockton-on-Tees). Bydd hyn yn cyflawni amcanion lleihau nifer cyrff hyd braich y llywodraeth a lleihau costau gweinyddol, gan felly sicrhau y gellir dosbarthu cymaint â phosibl o’r arian sydd ar gael i awduron.

Pa opsiynau polisi a ystyriwyd, gan gynnwys unrhyw ddewisiadau amgen yn lle rheoleiddio? Rhowch gyfiawnhad dros eich dewis opsiwn (ceir rhagor o fanylion yn y Sail Dystiolaeth)
Ar wahân i’r opsiwn ‘gwneud dim’ (opsiwn 4), nid oes unrhyw ddewisiadau amgen ymarferol heblaw deddfu. Mae’r opsiynau a ystyriwyd yn cynnwys trosglwyddo i gwmni preifat (opsiwn 1), trosglwyddo i Gyngor Celfyddydau Lloegr (opsiwn 2), cyflawni swyddogaethau PLR yn fewnol (opsiwn 3). Y dewis opsiwn yw trosglwyddo’r swyddogaethau a’r trefniadau ariannu i’r Llyfrgell Brydeinig (opsiwn 5). Mae’r Llyfrgell Brydeinig yn Gorff Cyhoeddus Anadrannol mawr a noddir gan DCMS â chysylltiadau agos i awduron a chyhoeddwyr. Mae prosesau diwydrwydd dyledus cychwynnol wedi nodi na fyddai unrhyw rwystrau sylweddol yn gysylltiedig â’r opsiwn trosglwyddo hwn.

A gaiff y polisi ei adolygu?  Ni Chaiff ei adolygu.  Os yn berthnasol, pennwch y dyddiad adolygu:  Mis/Blwyddyn
A fydd y broses weithredu yn mynd y tu hwnt i ofynion sylfaenol yr UE? | No

A oes unrhyw rai o'r sefydliadau hyn o fewn y cwmpas? Os nad yw Microfusnesau wedi'u heithrio, nodwch y rheswm yn y Sail Dystiolaeth.

MicroYes

< 20
 Yes/No

BachYes

CanoligNo

MawrNo

Beth yw'r newid cyfwerth â CO_2 mewn allyriadau nwyon tŷ gwydr? 
(Cyfwerth â miliwn o dunelli o CO_2)

Masnachwyd:   
Dg/G

Heb eu masnachu:   
Dg/G

Rwyf wedi darllen yr Asesiad o Effaith ac rwyf yn fodlon, o ystyried y dystiolaeth sydd ar gael, ei fod yn cyflwyno barn resymol ar gostau, buddiannau ac effaith debygol y prif opsiynau.
Llofnodwyd gan yr unigolyn cyfrifol | | Dyddiad: |

Crynodeb: Dadansoddiad a Thystiolaeth	Opsiwn Polisi 1
Disgrifiad:  Trosglwyddo Swyddogaethau Statudol PLR i’r Gymdeithas Trwyddedu a Chasglu Awduron (ALCS)
ASESIAD ECONOMAIDD LLAWN
Blwyddyn Sail Brisiau | Blwyddyn Sail Gwerth Presennol | Cyfnod Amser Blynyddoedd | Budd Net (Gwerth Presennol (PV)) (£m)
| | | Isel: Dewisol | Uchel: Dewisol | Amcangyfrif Gorau:

COSTAU (£m)

Cyfanswm Costau Pontio 
	(Pris Cyson)	 Blynyddoedd

Cost Flynyddol Gyfartalog 
(ac eithrio Costau Pontio) (Pris Cyson)

Cyfanswm y Gost 
(Gwerth Presennol)

Isel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Uchel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Amcangyfrif Gorau | Ni ellir ei fesur | | | Ni ellir ei fesur

Disgrifiad a graddau'r costau ariannol allweddol yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni ellir pennu’r costau ar ffurf ariannol.

Costau anariannol allweddol eraill yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Rhaid i Gymdeithas Trwyddedu a Chasglu’r Awduron (ALCS) roi’r gorau i fod yn gwmni preifat sy’n eiddo i’w awdur-aelodau ac a gaiff ei redeg ganddynt a dod yn Gorff Cyhoeddus Anadrannol. Gellir rhoi gweithgareddau eraill ALCS yn y fantol.

BUDDIANNAU (£m)

Cyfanswm Costau Pontio 
	(Pris Cyson)	 Blynyddoedd

Cost Flynyddol Gyfartalog 
(ac eithrio Costau Pontio) (Pris Cyson)

Cyfanswm y Budd 
(Gwerth Presennol)

Isel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Uchel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Amcangyfrif Gorau | Ni ellir ei fesur | | | Ni ellir ei fesur

Disgrifiad a graddau'r buddiannau ariannol allweddol yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni ellir pennu’r costau ar ffurf ariannol.

Buddiannau anariannol allweddol eraill yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Arbedion posibl rhai costau gweinyddol.
Mae awduron yn cael taliad hawl benthyg unigol ar gyfer Ewrop a’r DU.

Tybiaethau/materion sensitif/risgiau allweddol	
Cyfradd ddisgownt (%)

Dg/G

ASESIAD BUSNES (Opsiwn 1)
Effaith uniongyrchol ar fusnesau (Cyfwerth Blynyddol) £m: | O fewn cwmpas OIOO? | Mae'r mesur yn gymwys fel
Costau: £0 | Buddiannau: Anhysbys | Net: | No | Gymwys fel

Crynodeb: Dadansoddiad a Thystiolaeth	Opsiwn Polisi 2
Disgrifiad:  Trosglwyddo Swyddogaethau Statudol PLR i Gyngor Celfyddydau Lloegr
ASESIAD ECONOMAIDD LLAWN
Blwyddyn Sail Brisiau | Blwyddyn Sail Gwerth Presennol | Cyfnod Amser Blynyddoedd | Budd Net (Gwerth Presennol (PV)) (£m)
| | | Isel: Dewisol | Uchel: Dewisol | Amcangyfrif Gorau:

COSTAU (£m)

Cyfanswm Costau Pontio 
	(Pris Cyson)	 Blynyddoedd

Cost Flynyddol Gyfartalog 
(ac eithrio Costau Pontio) (Pris Cyson)

Cyfanswm y Gost 
(Gwerth Presennol)

Isel | Dewisol | 1 | Dewisol | Dewisol
Uchel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Amcangyfrif Gorau | Ni ellir ei fesur | | | Ni ellir ei fesur

Disgrifiad a graddau'r costau ariannol allweddol yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni ellir pennu’r costau ar ffurf ariannol.

Costau anariannol allweddol eraill yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Rhaid newid amcanion elusennol a Siarter Frenhinol Cyngor Celfyddydau Lloegr.

BUDDIANNAU (£m)

Cyfanswm Costau Pontio 
	(Pris Cyson)	 Blynyddoedd

Cost Flynyddol Gyfartalog 
(ac eithrio Costau Pontio) (Pris Cyson)

Cyfanswm y Budd 
(Gwerth Presennol)

Isel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Uchel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Amcangyfrif Gorau | Ni ellir ei fesur | | | Ni ellir ei fesur

Disgrifiad a graddau'r buddiannau ariannol allweddol yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni ellir pennu gwerth ariannol i'r buddiannau.

Buddiannau anariannol allweddol eraill yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Gostyngiad yn nifer y Cyrff Cyhoeddus Anadrannol. 
Gostyngiad posibl o ran costau gweinyddol.

Tybiaethau/materion sensitif/risgiau allweddol	
Cyfradd ddisgownt (%)

Dg/G

ASESIAD BUSNES (Opsiwn 2)
Effaith uniongyrchol ar fusnesau (Cyfwerth Blynyddol) £m: | O fewn cwmpas OIOO? | Mae'r mesur yn gymwys fel
Costau: £0 | Buddiannau:  Anhysbys | Net: | No | Gymwys fel

Crynodeb: Dadansoddiad a Thystiolaeth	Opsiwn Polisi 3
Disgrifiad:  Darparu Swyddogaethau Statudol PLR yn Fewnol gan DCMS
ASESIAD ECONOMAIDD LLAWN
Blwyddyn Sail Brisiau | Blwyddyn Sail Gwerth Presennol | Cyfnod Amser Blynyddoedd | Budd Net (Gwerth Presennol (PV)) (£m)
| | | Isel: Dewisol | Uchel: Dewisol | Amcangyfrif Gorau:

COSTAU (£m)

Cyfanswm Costau Pontio 
	(Pris Cyson)	 Blynyddoedd

Cost Flynyddol Gyfartalog 
(ac eithrio Costau Pontio) (Pris Cyson)

Cyfanswm y Gost 
(Gwerth Presennol)

Isel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Uchel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Amcangyfrif Gorau | Ni ellir ei fesur | | | Ni ellir ei fesur

Disgrifiad a graddau'r costau ariannol allweddol yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni ellir pennu’r costau ar ffurf ariannol.

Costau anariannol allweddol eraill yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Dim newid net mewn costau gweinyddol.
Byddai annibyniaeth y Cofrestrydd yn cael ei thanseilio.

BUDDIANNAU (£m)

Cyfanswm Costau Pontio 
	(Pris Cyson)	 Blynyddoedd

Cost Flynyddol Gyfartalog 
(ac eithrio Costau Pontio) (Pris Cyson)

Cyfanswm y Budd 
(Gwerth Presennol)

Isel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Uchel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Amcangyfrif Gorau | Ni ellir ei fesur | | | Ni ellir ei fesur

Disgrifiad a graddau'r buddiannau ariannol allweddol yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni nodwyd unrhyw fuddiannau ariannol

Buddiannau anariannol allweddol eraill yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Llai o Gyrff Cyhoeddus Anadrannol. 
Posibilrwydd o rywfaint o arbedion mewn costau gweinyddol.

Tybiaethau/materion sensitif/risgiau allweddol	
Cyfradd ddisgownt (%)

Dg/G

ASESIAD BUSNES (Opsiwn 3)
Effaith uniongyrchol ar fusnesau (Cyfwerth Blynyddol) £m: | O fewn cwmpas OIOO? | Mae'r mesur yn gymwys fel
Costau: £0 | Buddiannau:  Anhysbys | Net: | No | Gymwys fel

Crynodeb: Dadansoddiad a Thystiolaeth	Opsiwn Polisi 4
Disgrifiad:  Parhau i Weinyddu PLR ar ei Ffurf Bresennol.
ASESIAD ECONOMAIDD LLAWN
Blwyddyn Sail Brisiau | Blwyddyn Sail Gwerth Presennol | Cyfnod Amser Blynyddoedd | Budd Net (Gwerth Presennol (PV)) (£m)
| | | Isel: Dewisol | Uchel: Dewisol | Amcangyfrif Gorau:

COSTAU (£m)

Cyfanswm Costau Pontio 
	(Pris Cyson)	 Blynyddoedd

Cost Flynyddol Gyfartalog 
(ac eithrio Costau Pontio) (Pris Cyson)

Cyfanswm y Gost 
(Gwerth Presennol)

Isel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Uchel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Amcangyfrif Gorau | Ni ellir ei fesur | | | Ni ellir ei fesur

Disgrifiad a graddau'r costau ariannol allweddol yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni nodwyd unrhyw gostau ariannol.

Costau anariannol allweddol eraill yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Posibiliadau cyfyngedig o ran lleihau costau gweinyddol yn y dyfodol.

BUDDIANNAU (£m)

Cyfanswm Costau Pontio 
	(Pris Cyson)	 Blynyddoedd

Cost Flynyddol Gyfartalog 
(ac eithrio Costau Pontio) (Pris Cyson)

Cyfanswm y Budd 
(Gwerth Presennol)

Isel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Uchel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Amcangyfrif Gorau | Ni ellir ei fesur | | | Ni ellir ei fesur

Disgrifiad a graddau'r buddiannau ariannol allweddol yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni nodwyd unrhyw fuddiannau ariannol.

Buddiannau anariannol allweddol eraill yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni nodwyd unrhyw fuddiannau anariannol.

Tybiaethau/materion sensitif/risgiau allweddol	
Cyfradd ddisgownt (%)

Dg/G

ASESIAD BUSNES (Opsiwn 4)
Effaith uniongyrchol ar fusnesau (Cyfwerth Blynyddol) £m: | O fewn cwmpas OIOO? | Mae'r mesur yn gymwys fel
Costau: £0 | Buddiannau:  Anhysbys | Net: | No | Gymwys fel

Crynodeb: Dadansoddiad a Thystiolaeth	Opsiwn Polisi 5
Disgrifiad:  Trosglwyddo Swyddogaethau Statudol PLR i’r Llyfrgell Brydeinig (Y Dewis Opsiwn)
ASESIAD ECONOMAIDD LLAWN
Blwyddyn Sail Brisiau | Blwyddyn Sail Gwerth Presennol | Cyfnod Amser Blynyddoedd | Budd Net (Gwerth Presennol (PV)) (£m)
| | | Isel: Dewisol | Uchel: Dewisol | Amcangyfrif Gorau:

COSTAU (£m)

Cyfanswm Costau Pontio 
	(Pris Cyson)	 Blynyddoedd

Cost Flynyddol Gyfartalog 
(ac eithrio Costau Pontio) (Pris Cyson)

Cyfanswm y Gost 
(Gwerth Presennol)

Isel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Uchel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Amcangyfrif Gorau | Ni ellir ei fesur | | | Ni ellir ei fesur

Disgrifiad a graddau'r costau ariannol allweddol yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni nodwyd unrhyw fuddiannau ariannol.

Costau anariannol allweddol eraill yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni nodwyd unrhyw fuddiannau anariannol.

BUDDIANNAU (£m)

Cyfanswm Costau Pontio 
	(Pris Cyson)	 Blynyddoedd

Cost Flynyddol Gyfartalog 
(ac eithrio Costau Pontio) (Pris Cyson)

Cyfanswm y Budd 
(Gwerth Presennol)

Isel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Uchel | Dewisol | | Dewisol | Dewisol
Amcangyfrif Gorau | Ni ellir ei fesur | | | Ni ellir ei fesur

Disgrifiad a graddau'r buddiannau ariannol allweddol yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Ni nodwyd unrhyw fuddiannau ariannol

Buddiannau anariannol allweddol eraill yn ôl y ‘prif grwpiau yr effeithir arnynt’ 
Proses syml o drosglwyddo swyddogaethau o gymharu â’r opsiynau eraill. 
Cefnogi cydberthynas y Llyfrgell Brydeinig ag awduron. 
Lleihau nifer y Cyrff Cyhoeddus Anadrannol. 
Arbedion o ran rhai costau gweinyddol.

Tybiaethau/materion sensitif/risgiau allweddol	
Cyfradd ddisgownt (%)

Dg/G

ASESIAD BUSNES (Opsiwn 5)
Effaith uniongyrchol ar fusnesau (Cyfwerth Blynyddol) £m: | O fewn cwmpas OIOO? | Mae'r mesur yn gymwys fel
Costau: £0 | Buddiannau:  Anhysbys | Net: | No | Gymwys fel

Sail Dystiolaeth 

Y broblem i'w hystyried 
Cred y Llywodraeth nad oes bellach unrhyw gyfiawnhad dros fodolaeth Cofrestrydd yr Hawl Benthyg i'r Cyhoedd (y Cofrestrydd) fel endid cyfreithiol ar wahân ac mae'n cynnal ymgynghoriad ar gynnig i drosglwyddo swyddogaethau'r Hawl Benthyg i'r Cyhoedd (PLR), ynghyd â'r trefniadau cyllido, ac i ddiddymu'r corff presennol. Byddai hyn yn creu cyfle i arbed costau a byddai'n lleihau nifer y cyrff cyhoeddus. Gan y byddai'r holl gymorth grant yn cael ei drosglwyddo gyda'r swyddogaethau, ni nodwyd unrhyw gostau na buddiannau ariannol, er bod rhai buddiannau anariannol yn gysylltiedig â'r dewis opsiwn (opsiwn 5).

Sefydlwyd swydd y Cofrestrydd gan Ddeddf Hawl Benthyg i'r Cyhoedd 1979 a roddodd hawl gyfreithiol i awduron ym Mhrydain gael eu talu pan fyddai llyfrgelloedd cyhoeddus yn rhoi benthyg eu llyfrau am ddim. Sefydlodd y Ddeddf yr hawl benthyg i'r cyhoedd (PLR) fel hawl eiddo deallusol, yn gwbl annibynnol ar hawlfraint. Mae'r Cofrestrydd yn Gorfforaeth Undyn ac fe'i penodir gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros Ddiwylliant, y Gemau Olympaidd, y Cyfryngau a Chwaraeon i gadw cofrestr o awduron a llyfrau cymwys, ac i oruchwylio'r broses o weinyddu'r Corff Cyhoeddus Anadrannol. Mae swyddfa'r Cofrestrydd yn Stockton-on-Tees ac fe'i cynorthwyir gan dîm o naw aelod o staff cyfwerth ag amser llawn. Cynghorir y Cofrestrydd gan Fwrdd Rheoli a benodir gan y Cofrestrydd i'w gynghori ar weithrediad y Corff Cyhoeddus Anadrannol a sut i'w ddatblygu yn y dyfodol. Mae'r Bwrdd yn cynnwys awdur, llyfrgellydd, arbenigwr cyhoeddi ac aelod â phrofiad o reoli corff a ariennir gan y llywodraeth.

O dan Ddeddf 1979, caiff ei ariannu gan y llywodraeth ganolog (yn 2010/11, cafodd PLR £7.451m gan DCMS fel cymorth grant) a gwneir taliadau i awduron cymwys yn unol â pha mor aml y caiff eu llyfrau eu rhoi ar fenthyg gan sampl ddethol o lyfrgelloedd cyhoeddus yn y DU (talwyd £6,744,601 yn 2010/11). 

Er mwyn bod yn gymwys i gael taliad, rhaid i awduron wneud cais i'r Cofrestrydd PLR.  Mae tua 23,000 o awduron yn cael taliad PLR bob blwyddyn. Er mwyn sicrhau na chaniateir i'r awduron mwyaf llwyddiannus gael yr arian i gyd, mae'r Cynllun yn nodi uchafswm taliad - sef £6,600 ar hyn o bryd. Yn 2011, roedd 262 o awduron yn gymwys i gael yr uchafswm taliad.

Mae Cynllun PLR 1982 yn nodi'r rheolau ar gyfer gweithredu PLR yn y DU. Mae'r rheolau yn ymdrin â pha awduron a llyfrau sy'n gymwys, faint o lyfrgelloedd y dylid eu cynnwys yn y sampl sy'n darparu data ar fenthyciadau i'r Cofrestrydd a sut y dylid cyfrifo'r swm sy'n daladwy bob blwyddyn i awduron. Gwneir diwygiadau i'r Cynllun yn y Senedd drwy gyfrwng offeryn statudol negyddol.

Bellach caiff PLR ei gydnabod gan Gyfarwyddeb Ewropeaidd 2006/115/EC ar hawliau rhentu a hawliau benthyca a ddiddymodd ac a ddisodlodd Gyfarwyddeb 92/100/EEC y Cyngor ar hawliau rhentu a hawliau benthyca. Mae'n fesur cysoni sy'n ei gwneud yn ofynnol i Aelod-wladwriaethau weithredu deddfwriaeth genedlaethol i adlewyrchu a diogelu hawliau benthyca a rhentu unigryw rhai deiliaid hawliau penodol gan gynnwys hawl na ellir ei hildio i gydnabyddiaeth deg. Mae'r Gyfarwyddeb yn caniatáu rhanddirymiad o'r angen i gael caniatâd gan ddeiliaid hawliau mewn perthynas â llyfrgelloedd yn rhoi benthyg i'r cyhoedd (h.y. drwy gynllun PLR) ar yr amod bod awduron, o leiaf, yn cael cydnabyddiaeth am fenthyca o'r fath (y caiff ei gwerth ei bennu gan yr Aelod-wladwriaeth). Yn y DU, caiff yr hawliau a ddisgrifir gan y Gyfarwyddeb eu trosglwyddo gan Ddeddf Hawlfraint, Dylunio a Phatentau 1988 (fel y'i diwygiwyd) ("Deddf 1988") a mynegir y rhanddirymiad yn genedlaethol gan Ddeddf Hawl Benthyg i'r Cyhoedd 1979 a fodolai eisoes.

Yn 2010/11, rhoddwyd cap o £0.756 miliwn ar gyfran cyfanswm y cymorth grant a ddefnyddiwyd i weinyddu'r Cynllun. Fel corff o'r maint hwn, mae'r Cofrestrydd yn ei chael hi'n anodd sicrhau arbedion o'i gyllideb gweinyddol fach heb gael effaith andwyol ar yr arian sydd ar gael i awduron. 

Y rhesymeg dros ymyrraeth
Mae'r cynnig yn sicrhau y caiff yr uchafswm cymorth grant ei ddosbarthu i awduron fel taliadau PLR.

Amcan y polisi
Mae cynnig y Llywodraeth i drosglwyddo swyddogaethau statudol dosbarthu'r gronfa PLR i awduron o'r Corff Cyhoeddus Anadrannol presennol i gorff arall sy'n bodoli eisoes, gan ddiddymu'r Cofrestrydd PLR fel sefydliad ar wahân i bob pwrpas, yn ategu polisïau'r llywodraeth er mwyn:
•	cael llai o gyrff cyhoeddus 
•	adolygu gwerth am arian
Mae hefyd yn sicrhau'r cymorth gorau posibl i awduron - cymuned greadigol fach ond arwyddocaol - drwy geisio lleihau costau gweinyddu PLR er mwyn sicrhau y caiff y gyfran uchaf posibl o gymorth grant sydd ar gael ei ddyrannu fel taliadau i awduron.

Disgrifiad o'r opsiynau a ystyriwyd (gan gynnwys gwneud dim byd)

Opsiwn 1 - Trosglwyddo swyddogaethau statudol PLR i Gymdeithas Trwyddedu a Chasglu'r Awduron (ALCS)

Ystyriaethau
Yr effaith ar nifer y Cyrff Cyhoeddus Anadrannol:
Byddai ALCS yn cyflawni'r swyddogaethau PLR statudol a gellid dyrannu arian PLR i ALCS. Er mwyn i hyn ddigwydd, byddai angen i ALCS drawsnewid o gwmni preifat i Gorff Cyhoeddus Anadrannol. Byddai'n creu Corff Cyhoeddus Anadrannol newydd tra'n cau'r PLR presennol. Ni fyddai'r dull gweithredu hwn yn cyflawni'r amcan polisi o sicrhau llai o Gyrff Cyhoeddus Anadrannol o dan DCMS ac felly nid dyma'r dewis opsiwn.

Ariannol:
Gallai'r opsiwn hwn ddarparu rhywfaint o arbedion swyddfa gefn cymedrol drwy ddarparu mynediad i gontractau mwy cystadleuol ar gyfer cynhyrchion a gwasanaethau tra'n cael gwared ar achosion o ddyblygu ymdrech (ar hyn o bryd mae'r ddau sefydliad yn gwneud taliadau ar wahân i'r un etholaeth o awduron). 

Ar y cyd â diwygiadau i ddeddfwriaeth PLR a chynigion i drefnu contractau allanol ar gyfer casglu data ar fenthyciadau, amcangyfrifir y byddai'r opsiwn hwn yn lleihau gwariant gweinyddol yn raddol hyd at 25% o bosibl mewn termau real dros y cyfnod o bedair blynedd o 2011/12 i 2014/15.

Rhanddeiliaid:
Byddai angen i ni drafod gydag ALCS pa un a yw'n fodlon dod yn Gorff Cyhoeddus Anadrannol (sy'n cynnwys cyfrifoldebau newydd o ran atebolrwydd a chyflwyno adroddiadau i'r Llywodraeth). Mae'r gymuned awduron ehangach yn debygol o fod yn fodlon bod sefydliad awduron yn cyflwyno PLR ond yn awyddus i ddiogelu arbenigedd staff PLR presennol. Byddant hefyd yn awyddus iawn i arian PLR gael ei neilltuo.

Cyfreithiol:
Oherwydd natur statudol PLR, fe'n cynghorir bod angen i ba bynnag gorff a fydd yn gyfrifol fod yn Gorff Cyhoeddus Anadrannol gan y bydd yn defnyddio arian cyhoeddus i gyflawni swyddogaeth (statudol) gyhoeddus. Nid yw ALCS yn Gorff Cyhoeddus Anadrannol ac o ystyried yr Adolygiad diweddar o gyrff cyhoeddus, ni fyddai'n briodol ei gwneud yn Gorff Cyhoeddus Anadrannol. Felly, nid yw'r opsiwn hwn yn opsiwn realistig.

Opsiwn 2 - Trosglwyddo swyddogaethau statudol PLR i Gyngor Celfyddydau Lloegr (ACE)

Ystyriaethau
Yr effaith ar nifer y Cyrff Cyhoeddus Anadrannol: 
Gellid trosglwyddo'r swyddogaethau PLR statudol ac arian PLR i ACE - sef un o Gyrff Cyhoeddus Anadrannol cyfredol DCMS. Byddai hyn yn lleihau niferoedd cyffredinol y Cyrff Cyhoeddus Anadrannol.

Ariannol:
Gallai'r opsiwn hwn gynhyrchu rhywfaint o arbedion swyddfa gefn cymedrol yn debyg i'r arbedion a amlinellwyd yn Opsiwn 1. Unwaith eto, byddai trosglwyddo'r arian ynghyd â'r swyddogaethau yn golygu y gellid rhoi'r cynnig ar waith heb fawr effaith ariannol ar ACE.

Rhanddeiliaid:
Byddai angen i ni drafod gydag ACE sut y byddent yn cyflawni'r swyddogaethau statudol. Mae'n bosibl y byddai awduron yn pryderu am golli annibyniaeth ac arbenigedd y PLR.  

Cyfreithiol:
Mae ACE yn gorff Siarter. Mae'n cyflawni swyddogaethau ei ragflaenydd, sef Cyngor Celfyddydau Prydain Fawr, yn Lloegr. Mae cyrff cyfatebol yn gweithredu yng Nghymru a'r Alban. Mae ACE hefyd yn elusen. Er mwyn i ACE weinyddu'r PLR, mae'n debygol y bydd angen diwygio'r Siarter gyda chaniatâd ACE a'r Cyfrin Gyngor er mwyn ehangu ei chwmpas tiriogaethol i alluogi i daliadau PLR gael eu gwneud i awduron yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Bydd hefyd angen newid ei amcanion elusennol presennol yn sylweddol, y teimlir eu bod yn anghyson â swyddogaethau PLR. Cenhadaeth ACE yw datblygu a gwella gwybodaeth, dealltwriaeth ac arfer ym maes y celfyddydau a gwella hygyrchedd i'r celfyddydau i'r cyhoedd. I'r gwrthwyneb, mae PLR yn gwobrwyo pob awdur am roi benthyg pob llyfr (ni waeth beth fo'i rinwedd llenyddol/artistig) gyda thaliadau PLR ac mae awduron yn ystyried y taliadau hyn fel incwm a gaiff ei ennill yn hytrach na chymorth elusennol. Mae'n amlwg bod y swyddogaethau PLR yn anghyson ag amcanion cyfredol ACE ac nid yw ACE yn awyddus i ddiwygio'r amcanion hynny. Felly, mae'n bosibl y byddai llawer o anawsterau ymarferol ynghlwm â'r opsiwn hwn. 

Opsiwn 3: Darparu'r PLR yn fewnol yn DCMS 

Ystyriaeth 
Ariannol:
Gallai'r opsiwn hwn gyflawni arbedion cefn swyddfa mewn rhai meysydd o ganlyniad i'r potensial i rannu contractau ar gyfer cynhyrchion a gwasanaethau. Fodd bynnag, nid oes gan DCMS yr adnoddau i ymdrin â'r materion caffael sy'n gysylltiedig â chontract ar gyfer gwasanaethau a'r broses o reoli contractau o'r fath. Nid oes ganddi'r adnoddau ychwaith i gyflawni'r swyddogaethau statudol hynny na ellid eu gosod ar gontract.  Felly, nid yw'r opsiwn hwn yn debygol o leihau costau gweinyddu cyffredinol i'r un graddau â'r opsiynau eraill ac felly nid yw'n debygol y byddai'n sicrhau bod cymaint o gymorth grant â phosibl ar gael i awduron.

Rhanddeiliaid:
Byddai awduron yn lobïo'n frwd i neilltuo arian PLR ac i ddiogelu annibyniaeth ac arbenigedd y trefniadau PLR presennol.

Cyfreithiol:
Fel gyda'r opsiynau eraill sy'n golygu trosglwyddo'r swyddogaethau PLR i gorff arall, byddai'r opsiwn i gyflawni'r swyddogaethau'n fewnol gan DCMS hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i Ddeddf 1979 gael ei diwygio drwy orchymyn a wnaed o dan y Bil Cyrff Cyhoeddus, unwaith y caiff gydsyniad brenhinol. 

Opsiwn 4: Parhau i weinyddu PLR ar ei ffurf bresennol. Dyma'r Opsiwn Gwneud yr Isafswm. 

Ystyriaeth:
Ariannol: 
Pe arhosai swyddogaethau'r Hawl Benthyg i'r Cyhoedd gyda'r Cofrestrydd ac na chaent eu trosglwyddo i gorff arall mwy o faint, ni fyddai'r arbedion gweinyddol y byddai hyn yn esgor arnynt yn cael eu gwireddu ac felly ni fyddent ar gael i'w trosglwyddo i gronfa'r awduron.

Rhanddeiliaid:
Mae awduron wedi lobïo i ddiogelu'r trefniadau cyfredol.

Goblygiadau cyfreithiol:
Ni fyddai angen diwygio Deddf 1979 mewn unrhyw ffordd. 

Effaith peidio â gweithredu
Mae'r Cofrestrydd PLR yn wynebu gostyngiad o 15% yn y cyfanswm cymorth grant a gaiff yn ystod cyfnod yr Adolygiad o Wariant nesaf. Felly, mae'n bwysig sicrhau bod y Cynllun mor effeithlon â phosibl er mwyn lleihau'r effaith ar y taliadau a wneir i awduron. Fodd bynnag, ystyrir nad oes llawer o gyfleoedd i arbed costau o dan y trefniadau presennol.

Opsiwn 5 - Trosglwyddo swyddogaethau statudol PLR i'r Llyfrgell Brydeinig (BL). Dyma ddewis opsiwn y Llywodraeth.

Ystyriaethau
Yr effaith ar nifer y Cyrff Cyhoeddus Anadrannol: 
Gellid dyrannu swyddogaethau ac arian PLR i'r Llyfrgell Brydeinig - sef un o Gyrff Cyhoeddus Anadrannol cyfredol DCMS. Byddai hyn yn lleihau niferoedd y Cyrff Cyhoeddus Anadrannol.

Ariannol:
Mae'n esgor ar yr arbedion swyddfa gefn cymedrol sy'n gysylltiedig â throsglwyddo i sefydliad mwy o faint tebyg i'r arbedion hynny a amlinellir uchod o dan opsiwn 1. 

Rhanddeiliaid:
Byddai angen i ni drafod gyda'r Llyfrgell Brydeinig sut y byddent yn cyflawni'r swyddogaeth statudol hon. Byddai awduron yn pryderu am golli annibyniaeth ac arbenigedd y PLR. 

Cyfreithiol:
I'w gyflawni drwy'r Bil Cyrff Cyhoeddus ac is-ddeddfwriaeth ddilynol.
 
Mae Bwrdd y Llyfrgell Brydeinig o'r farn y byddai gweinyddu swyddogaethau PLR yn datblygu dibenion elusennol y Llyfrgell ymhellach fel y'u nodir yn Neddf y Llyfrgell Brydeinig 1972 (datblygu addysg a/neu ddatblygu'r celfyddydau, diwylliant, treftadaeth a gwyddoniaeth) ac nad yw'r dulliau cysylltiedig o wneud hynny yn anghymesur â'r nodau. Ni fyddai angen diwygio amcanion elusennol y Llyfrgell er mwyn cynnwys swyddogaethau PLR. 

Mae'r Bwrdd o'r farn bod gweithredu'r Hawl Benthyg i'r Cyhoedd yn effeithiol yn hollbwysig o ran galluogi i lyfrgelloedd cyhoeddus weithredu yn y DU. Byddai darparu'r gefnogaeth hon i lyfrgelloedd cyhoeddus yn datblygu amcanion elusennol y Llyfrgell fel llyfrgell genedlaethol y DU ymhellach a byddai'n gyson ag Adran 1(b) o Ddeddf 1972.  At hynny, byddai gweithredu'r Hawl Benthyg i'r Cyhoedd, ym marn y Bwrdd, yn hwyluso cysylltiadau agosach ag awduron a fyddai o fudd posibl mewn nifer o feysydd o ran gweithrediad y Llyfrgell, gan gynnwys yn arbennig ei rhaglen datblygu casgliadau a'i rhaglen gyhoeddus. O dan delerau'r trefniadau ariannu yng nghyfnod setliad yr Adolygiad o Wariant presennol, sef 2011-14, nid oes unrhyw oblygiadau sylweddol o ran gwariant net i'r Llyfrgell yn deillio o'r cynnig i drosglwyddo.

Effaith trosglwyddo swyddogaeth PLR a diddymu'r Corff Cyhoeddus Anadrannol cyfredol
Ni allwn ragweld pa un a fydd y gyfradd a delir i awduron fesul benthyciad yn cynyddu neu'n gostwng yn y dyfodol. Fodd bynnag, fel amod trosglwyddo, bydd y Llywodraeth yn gosod cap o £0.756 miliwn y flwyddyn ar wariant gweinyddol ar gyfer pob blwyddyn o 2011/12 hyd at 2014/15 ac ni chaiff cronfa awduron y PLR ei defnyddio i dalu am drosglwyddo swyddogaethau. O ganlyniad, ni fydd unrhyw ostyngiad yn y gyfradd fesul benthyciad yn y dyfodol yn deillio o'r penderfyniad i drosglwyddo swyddogaethau PLR.

Os penderfynir trosglwyddo, bydd llyfrgelloedd yn parhau i roi benthyg llyfrau a bydd awduron yn parhau i gael eu talu am y benthyciadau hynny. Yr unig wahaniaeth fydd y bydd corff gwahanol yn monitro'r benthyciadau llyfrau ac yn talu awduron. Mae'r Cynllun PLR yn ei gwneud yn ofynnol i'r Cofrestrydd ad-dalu awdurdodau llyfrgell am y costau yr eir iddynt wrth gymryd rhan yn sampl llyfrgelloedd y PLR. Felly, nid oes unrhyw faich ariannol ar awdurdodau sy'n cydymffurfio.

Effaith ar y farchnad lafur
Bydd y cynnig i drosglwyddo yn destun ymgynghoriad cyhoeddus unwaith y caiff y Bil Cyrff Cyhoeddus Gydsyniad Brenhinol. Ni wnaed unrhyw benderfyniadau gweithredol eto o ran dyfodol swyddfa'r PLR yn Stockton-on-Tees na'r staff a gaiff eu cyflogi yno. Penderfyniad y corff a fydd yn derbyn y swyddogaethau PLR fydd hynny a bydd yn dibynnu ar sut y bydd yn dewis cyflawni'r swyddogaethau hynny. Hyd nes y bydd hyn yn hysbys, ni allwn nodi pa oblygiadau, os o gwbl, a gaiff y cynnig i drosglwyddo ar y naw aelod o staff PLR cyfwerth ag amser llawn. Ni allwn ychwaith amcangyfrif yr effaith ariannol bosibl pe byddai'r corff a fydd yn derbyn y swyddogaethau PLR yn dewis adleoli staff PLR neu wneud diswyddiadau. Byddai'r penderfyniadau hyn yn dibynnu ar brosesau cynllunio busnes a phrosesau ariannol y sefydliad ac nid ystyrir y costau posibl sy'n gysylltiedig â gwneud hynny fan hyn.

Y rhesymeg a'r dystiolaeth sy'n cyfiawnhau lefel y gwaith dadansoddi a ddefnyddiwyd yn yr Asesiad o Effaith (dull cymesuredd)
Cynhelir ymgynghoriad ar y cynigion o ran trosglwyddo swyddogaethau a bydd graddau unrhyw arbedion yn dibynnu ar benderfyniadau a wneir gan y corff a fydd yn derbyn y swyddogaethau yn y pen draw, gan ddibynnu ar y ffordd y bydd yn dewis eu cyflawni. Ni fyddai'n gymesur ystyried yr holl opsiynau yn fanwl ar hyn o bryd.

Risgiau a thybiaethau
Os na chaiff y swyddogaethau eu trosglwyddo neu os bydd y broses yn cymryd yn rhy hir, bydd angen i'r trefniadau presennol barhau. Fodd bynnag, o dan y strwythur presennol, nid oes llawer o gyfleoedd i leihau costau gweinyddol ymhellach. Gan fod arian cymorth grant i'r corff presennol wedi gostwng 15% mewn termau real dros gyfnod gwariant 2011-14, byddai hyn yn anochel yn arwain at ostyngiad yn y taliadau a wneir i awduron. Bydd swyddogion DCMS yn gweithio gyda'r Cofrestrydd i sicrhau'r arbedion gorau posibl cyn trosglwyddo swyddogaethau ac ar ôl hynny.

Crynodeb a'r dewis opsiwn gyda disgrifiad o'r cynllun gweithredu
Daeth Opsiwn 5 i'r amlwg fel y dewis opsiwn gan ei fod yn cynnig cyflawni nodau'r llywodraeth o sicrhau bod y Cynllun mor effeithlon â phosibl a lleihau nifer a chost cyrff hyd braich.  Yn ogystal, nid yw'n cyflwyno unrhyw heriau cyfreithiol o bwys. Wrth gwrs, bydd yn destun ymgynghoriad.

Unwaith y cytunir ar y trosglwyddiad, gellir datblygu cynllun prosiect manwl (yn amodol ar unrhyw derfynau amser a bennir gan y Bil Cyrff Cyhoeddus neu Weinidogion). Yn fras, gallai hyn olygu:
•	Dechrau cyfnod ymgynghori o 12 wythnos - cyn gynted â phosibl ar ôl i'r Bil Cyrff Cyhoeddus gael Cydsyniad Brenhinol (Rhagfyr 2011)  
•	Cyflwyno is-ddeddfwriaeth - Mehefin/Gorffennaf 2012
•	Trosglwyddo swyddogaethau - Tachwedd/Rhagfyr 2012
Fodd bynnag, mae'r amserlen arfaethedig hon yn amodol ar argaeledd adnoddau adrannol a llywodraethol i ymdrin â'r ymgynghoriad a'r broses o drosglwyddo swyddogaethau, i baratoi'r is-ddeddfwriaeth, y gallu i sicrhau'r amser seneddol angenrheidiol, a'r pwysau a ragwelir ar DCMS o ganlyniad i'r angen i roi blaenoriaeth i sicrhau Gemau Olympaidd llwyddiannus.