Author: 224350
Company: Department for Culture Media and Sport

Meini prawf UNESCO ar gyfer asesu Gwerth Cyffredinol Eithriadol  
 (para 77 o’r Canllawiau Gweithredol)

(i)	yn cynrychioli campwaith o athrylith creadigol dynol;

(ii) 	yn arddangos cyfnewid pwysig gwerthoedd dynol, dros gyfnod amser neu o fewn ardal ddiwylliannol o’r byd, ynghylch datblygiadau mewn pensaernïaeth neu dechnoleg, celfyddydau ar ffurf henebion, cynllunio tref neu ddylunio tirlun;

(iii)	 yn deyrnged unigryw neu o leiaf eithriadol i draddodiad diwylliannol neu i ddiwylliant sy’n byw neu sydd wedi diflannu;

(iv) 	yn enghraifft eithriadol o fath o adeilad, casgliad pensaernïol neu dechnolegol neu dirlun sy’n dangos cyfnod(au) arwyddocaol yn hanes dyn;

(v)	 yn enghraifft eithriadol o anheddiad, defnydd tir neu ddefnydd môr dynol traddodiadol sy’n cynrychioli diwylliant (neu ddiwylliannau), neu ryngweithio dyn â’r amgylchedd yn enwedig pan fydd wedi dod yn agored i niwed o dan effaith newid di-droi’n ôl;

(vi) 	yn gysylltiedig yn uniongyrchol neu’n ddiriaethol â digwyddiadau neu draddodiadau byw, â syniadau, neu â chredoau, â gweithiau celfyddydol a llenyddol o arwyddocad cyffredinol eithriadol;

(vii) 	yn cynnwys ffenomena naturiol o’r radd flaenaf neu ardaloedd o harddwch naturiol a phwysigrwydd aesthetig eithriadol;

(viii)	 yn enghreifftiau eithriadol sy’n cynrychioli cyfnodau pwysig yn hanes y ddaear, gan gynnwys cofnod o fywyd, prosesau daearegol parhaus arwyddocaol yn natblygiad tirffurfiau, neu nodweddion geomorffig neu ffisiograffig arwyddocaol;

(ix) 	yn enghreifftiau eithriadol sy’n cynrychioli prosesau ecolegol a biolegol parhaus arwyddocaol yn esblygiad a datblygiad ecosystemau daearol, dŵr croyw, arfordirol a morol a chymunedau o blanhigion ac anifeiliaid;

(x) 	yn cynnwys y cynefinoedd naturiol pwysicaf a mwyaf arwyddocaol at ddibenion cadwraeth in-situ amrywiaeth biolegol, gan gynnwys y rhai sy’n cynnwys rhywogaethau dan fygythiad sydd o werth cyffredinol eithriadol o safbwynt gwyddoniaeth neu gadwraeth.